Wady refrakcji należą do najczęstszych problemów zdrowotnych związanych z narządem wzroku. W większości przypadków polegają na nieprawidłowym skupianiu promieni świetlnych wpadających do oka. Choć wiele osób przyzwyczaja się do gorszego widzenia, nieskorygowane wady mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie – od czytania i pracy przy komputerze po prowadzenie samochodu. Warto więc wiedzieć, jakie są najczęstsze rodzaje wad wzroku i po czym można je rozpoznać.

Krótkowzroczność

Krótkowzroczność (inaczej bliskowzroczność lub miopia) to jedna z najczęściej diagnozowanych wad wzroku. W zdecydowanej większości przypadków jest spowodowana przez zbyt długą gałkę oczną. U krótkowidza promienie świetlne wpadające do oka po przejściu przez tzw. ośrodki optyczne załamują się przed siatkówką zamiast dokładnie na niej. Z tego powodu przedmioty położone daleko są nieostre.

Typowe objawy miopii to m.in.:

·       niewyraźne widzenie odległych obiektów,

·       mrużenie oczu podczas patrzenia w dal,

·       trudności z odczytywaniem napisów z większej odległości,

·       bóle głowy i zmęczenie oczu po dłuższym wysiłku wzrokowym.

Do rozwoju krótkowzroczności mogą przyczynić się zarówno czynniki genetyczne, jak i styl życia – szczególnie długotrwała praca z bliska, np. przy komputerze lub smartfonie.

Nadwzroczność

Nadwzroczność (inaczej dalekowzroczność lub hyperopia) to druga, obok krótkowzroczności, najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Stan ten jest wynikiem nieprawidłowości w strukturze oka, które powodują, że wpadające światło skupia się za siatkówką, a nie bezpośrednio na niej. Hyperopia najczęściej dotyczy dzieci, choć dorośli również nie są od niej wolni.

Do charakterystycznych symptomów dalekowzroczności należą m.in.:

·       trudności z wyraźnym widzeniem obiektów znajdujących się blisko,

·       bóle głowy i zmęczenie oczu, nasilające się podczas pracy z bliska,

·       pieczenie, łzawienie, uczucie piasku pod powiekami,

·       skłonność do zeza.

Co ciekawe, dalekowzroczność w specjalnej postaci występuje u większości noworodków i niemowląt. Wada, która mija wraz z rozwojem gałki ocznej, jest nazywana nadwzrocznością fizjologiczną. U młodych osób hyperopia bywa często początkowo niezauważalna, ponieważ oko potrafi często kompensować wadę dzięki mechanizmowi akomodacji. Z czasem jednak objawy mogą się nasilać.

Astygmatyzm

Astygmatyzm (inaczej niezborność) to zaburzenie związane z nieprawidłowym kształtem rogówki lub soczewki. W tej wadzie wzroku oko zamiast mieć idealnie kulisty kształt, przypomina raczej piłkę do rugby. Niesymetryczna powierzchnia gałki ocznej powoduje, że światło zaczyna się rozpraszać i ogniskować w kilku punktach zamiast w jednym. W efekcie docierający do siatkówki obraz jest zniekształcony.

Najczęstsze objawy astygmatyzmu to m.in.:

·       problemy z widzeniem szczegółów we wszystkich odległościach,

·       zamazane lub podwójne widzenie,

·       trudności z rozróżnianiem liter lub kształtów,

·       powtarzające się bóle głowy.

Warto wspomnieć, że astygmatyzm często występuje z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością. W przypadku podejrzenia tej wady konieczne jest dokładne badanie okulistyczne. W specjalistycznych placówkach, takich jak klinika okulistyczna Eyemed, możliwa jest precyzyjna diagnostyka problemów z widzeniem oraz dobranie odpowiedniej metody korekcji – np. okularów, soczewek kontaktowych czy nowoczesnych zabiegów laserowych.

Starczowzroczność

Starczowzroczność, nazywana także prezbiopią, nie jest typową wadą refrakcji, lecz naturalnym procesem związanym ze starzeniem się organizmu: https://eyemed.pl/baza-wiedzy/starczowzrocznosc/. Z wiekiem soczewka stopniowo traci elastyczność i zdolność akomodacji, co może wpływać na jakość widzenia.

Najczęściej obserwowane symptomy prezbiopii to m.in.:

·       konieczność odsuwania tekstu dalej od oczu podczas czytania,

·       trudności z widzeniem drobnego druku,

·       szybkie zmęczenie oczu podczas pracy z bliska,

·       pogorszenie komfortu czytania w słabszym oświetleniu.

Pierwsze objawy starczowzroczności pojawiają się zazwyczaj po 40. roku życia i stopniowo się nasilają.