Uzdrowiskowe leczenie chorych z post-pandemicznymi zespołami stresowymi jako wspomagająca terapia.

Aktualizacja 2026 / Nota od redakcji

Poniższy artykuł (pierwotnie opublikowany w magazynie „Głos Seniora”) powstał w cieniu minionej pandemii. Dziś jednak wiedza w nim zawarta jest równie cenna – żyjemy w ciągłym biegu, a przewlekły stres, wypalenie i stany lękowe to choroby cywilizacyjne naszych czasów.

Tekst współtworzony przez prof. dr hab. med. Irenę Ponikowską – wybitną specjalistkę i Honorową Obywatelkę naszego miasta – doskonale wyjaśnia, dlaczego leczenie uzdrowiskowe w Ciechocinku to skuteczny ratunek dla przebodźcowanego organizmu. 

Od pandemii do chorób cywilizacyjnych: dlaczego wciąż żyjemy w stresie?

Nasz świat zmienił się drastycznie w wyniku minionej pandemii wirusowej. O ile fizyczne skutki infekcji z czasem opanowano, o tyle restrykcje, izolacja społeczna i ciągła niepewność pozostawiły trwały ślad w naszej psychice. Uruchomiły one lawinę ciężkich zaburzeń psychosomatycznych, z którymi zmagamy się do dziś.

Kombinacja klasycznych czynników negatywnego stylu życia – braku ruchu, przewlekłego stresu i złego odżywiania – to prosta droga do chorób przewlekłych: cukrzycy, otyłości czy nadciśnienia. Szczególnie destrukcyjny dla całego organizmu jest stres, który zaburza działanie układu nerwowego i hormonalnego, zwiększając drastycznie wydzielanie adrenaliny, noradrenaliny oraz kortyzolu.

Eustres a dystres: kiedy organizm mówi "dość"

W psychologii rozróżniamy stres pozytywny (eustres), który działa mobilizująco, oraz stres negatywny (dystres), który utrzymuje się zbyt długo i niszczy naszą równowagę. Ostre reakcje na niespodziewane kryzysy mogą przerodzić się w najcięższą formę – zespół stresu pourazowego (PTSD). Objawia się on lękiem, przygnębieniem, bezsennością i nawracającymi wspomnieniami.

Jak uzdrowisko Ciechocinek pomaga w leczeniu zaburzeń stresowych?

Zespoły stresowe wymagają kompleksowego leczenia. Choć wsparcie psychiatrów i psychologów jest kluczowe, samo leczenie farmakologiczne bywa trudne i nie zawsze w pełni skuteczne. Tutaj z pomocą przychodzi natura i profesjonalna balneoterapia.

"Po takim leczeniu chorzy z objawami adaptacyjnymi, w tym z zespołem stresu pourazowego, uzyskują równowagę psychiczną, pozbywają się lęku, zwiększa się ich odporność na infekcje, a cały organizm ulega regeneracji"

– prof. dr hab. med. Irena Ponikowska, Honorowa Obywatelka Ciechocinka, specjalistka w dziedzinie balneologii, medycyny fizykalnej, interny i diabetologii.

Środowisko przyrodnicze uzdrowiska wpływa na pacjentów głęboko relaksująco. Odpowiednio dobrane zabiegi zmniejszają napięcie układu autonomicznego, hamują układ sympatyczny (odpowiedzialny za reakcję walcz/uciekaj) i pobudzają układ parasympatyczny (odpowiedzialny za odpoczynek).

Trzy etapy skutecznej terapii w sanatorium

Kuracja w uzdrowisku to proces, który wymaga czasu. Eksperci wskazują, że optymalny turnus powinien trwać 3 tygodnie (minimalnie 2 tygodnie), aby organizm przeszedł przez wszystkie niezbędne fazy adaptacji:

• Faza I (pierwsze dni): Chwiejność układu autonomicznego w reakcji na zmianę środowiska.
• Faza II: Reakcja bodźcowa na zabiegi balneofizykalne (czasowa nadmierna aktywność organizmu).
• Faza III: Zrównoważenie, głęboki relaks i trwała regeneracja organizmu.

Skuteczne metody: od balneoterapii po dietę

Leczenie stresu w nowoczesnych ośrodkach to system naczyń połączonych. Do najskuteczniejszych metod zalicza się ciepłolecznictwo, hydroterapię, peloidoterapię (borowiny), masaże relaksacyjne oraz muzykoterapię. Udowodniono naukowo, że balneoterapia obniża poziom stresu, zmniejsza potrzebę stosowania leków uspokajających i stymuluje układ immunologiczny.

Kluczowym elementem terapii uzdrowiskowej jest również odpowiednia dieta – lekkostrawna, bogata w warzywa, owoce i koktajle witaminowe. Zmiana nawyków żywieniowych i aktywność fizyczna (np. spacery przy ciechocińskich tężniach) pozwalają zredukować masę ciała i przywrócić witalność.

Źródło: Artykuł autorstwa Ireny Ponikowskiej, Przemysława Adamczyka i Ireny Krupki-Matuszczyk, opublikowany pierwotnie w magazynie "Głos seniora".